Shaxsga doir ma’lumotlar va ularni himoya qilish

Shaxsga doir ma’lumotlar nima?

Shaxsga doir ma’lumotlar — muayyan jismoniy shaxsga taalluqli bo‘lgan yoki uni aniqlash imkonini beradigan elektron, qog‘oz yoki boshqa shakldagi axborot.

Ularga, jumladan, shaxsning ismi, manzili, telefon raqami, hujjat ma’lumotlari, fotosurati, biometrik va boshqa shaxsiy ma’lumotlari kirishi mumkin.

Shaxsga doir ma’lumotlar — muayyan jismoniy shaxsga oid yoki uni identifikatsiya qilish imkonini beruvchi axborot.

Ma’lumotlar sub’ekti — shaxsga doir ma’lumotlar o‘ziga taalluqli bo‘lgan jismoniy shaxs.

Operator — shaxsga doir ma’lumotlarga ishlov berishni amalga oshiradigan davlat organi, tashkilot yoki shaxs.

Ma’lumotlarga qachon ishlov berish mumkin?

Shaxsga doir ma’lumotlarga, qoida tariqasida:

sub’ektning roziligi bilan;
shartnomani bajarish uchun;
qonunda belgilangan majburiyatni bajarish uchun;
sub’ekt yoki boshqa shaxsning hayoti va sog‘lig‘ini himoya qilish uchun;
davlat va jamiyat manfaatlarini ta’minlash uchun ishlov beriladi.

Rozilik yozma yoki elektron shaklda berilishi mumkin.

Shaxs qanday huquqlarga ega?

Ma’lumotlar sub’ekti:

o‘zi haqida qanday ma’lumotlar saqlanayotganini bilish;
ma’lumotlar qaerdan olingani va qanday maqsadda ishlatilayotgani haqida axborot olish;
noto‘g‘ri yoki eskirgan ma’lumotlarni tuzatishni talab qilish;
qonunga xilof ishlov berilgan ma’lumotlarni to‘xtatish yoki yo‘q qilishni talab qilish;
avval bergan roziligini chaqirib olish;
vakolatli organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

Sub’ekt o‘z ma’lumotlarini berishni rad etganda, qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, rad etish sababini ko‘rsatmasligi mumkin.

Ma’lumotlar maxfiy saqlanadimi?

Sub’ektning roziligisiz yoki boshqa qonuniy asos mavjud bo‘lmasa, shaxsga doir ma’lumotlarni uchinchi shaxslarga oshkor qilish va tarqatish taqiqlanadi.

Operator ma’lumotlarni yo‘qolish, o‘zgartirish, noqonuniy foydalanish va oshkor etishdan himoya qilish uchun huquqiy, tashkiliy va texnik choralar ko‘rishi shart.

Ma’lumotlar qachon yo‘q qilinadi?

Shaxsga doir ma’lumotlar:

ularga ishlov berish maqsadiga erishilganda;
sub’ektning roziligi chaqirib olinganda;
rozilikda belgilangan muddat tugaganda;
sud qarori qonuniy kuchga kirganda yo‘q qilinishi lozim.

Qonunchilikda ma’lumotni saqlash majburiyati belgilangan bo‘lsa, u tegishli muddat tugaganidan keyin yo‘q qilinadi.

Qaysi ma’lumotlar O‘zbekistonda saqlanishi shart?

Quyidagi ma’lumotlar O‘zbekiston hududida saqlanishi shart:

jismoniy shaxslarning biometrik ma’lumotlari;
jismoniy shaxslarning genetik ma’lumotlari;
O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan telekommunikatsiya operatorlari xizmatlaridan foydalanuvchi shaxslarning ma’lumotlari.

Boshqa shaxsga doir ma’lumotlar zarur himoya kafolatlari mavjud bo‘lganda xorijda saqlanishi va ularga ishlov berilishi mumkin.

Muhim: O‘zbekiston hududida saqlanishi shart bo‘lgan ma’lumotlar bazalari Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reestrida ro‘yxatdan o‘tkazilishi kerak.

Normativ hujjatlar

«Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida»gi Qonun

Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 8-fevraldagi 71-son qarori