Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!
O‘zbekistonda to‘lovlarni qabul qilish uchun yagona QR-kod ishga tushirildi
- 66 marta o'qildi
Markaziy bank ma’lum qilishicha, UzQR tizimi xaridorlar uchun hech qanday komissiya nazarda tutmaydi. 0,65 foizlik komissiya faqat savdo va xizmat ko‘rsatish nuqtalari tomonidan to‘lanadi. Qo‘shimcha yig‘imlar esa bozorning ayrim ishtirokchilari tashabbusi hisoblanadi.
O‘zbekistonda naqd pulsiz hisob-kitoblarni rivojlantirish, biznes xarajatlarini kamaytirish va mamlakatda yagona to‘lov infratuzilmasini yaratish maqsadida milliy QR-kod tizimi — UzQR ishga tushirildi, deb xabar qildi Markaziy bank.
Eslatib o‘tamiz, 1 yanvardan boshlab savdo va xizmat ko‘rsatish bilan shug‘ullanuvchi barcha yuridik shaxslar uchun elektron to‘lovlarni qabul qilishda yagona QR-kod joriy etilgan edi. 1-iyuldan boshlab esa yagona QR-koddan foydalanmaslik savdo qoidalarini buzish deb hisoblanadi.
UzQR tizimining asosiy xususiyati shundaki, iste’molchilar xarid uchun to‘lovni istalgan bank yoki to‘lov tashkilotining mobil ilovasi orqali yagona QR-kodni skaner qilish orqali amalga oshira oladi.
«Bu savdo va xizmat ko‘rsatish korxonalarini bir nechta turli QR-kodlar va to‘lov echimlarini qo‘llab-quvvatlash zaruratidan xalos qiladi», — deyiladi regulyator ma’lumotida.
Tizim orqali to‘lovlar uchun umumiy komissiya 0,65 foizni tashkil etadi. U quyidagi tartibda ishtirokchilar o‘rtasida taqsimlanadi:
• 0,1% — savdo nuqtasiga QR-kod o‘rnatgan ekvayer bankka; • 0,15% — milliy kartalar orqali to‘lov qilinganda Uzcard yoki Humo to‘lov tizimiga (Uzcard ushbu ulushning 0,075% qismini karta chiqargan bankka qaytaradi, Humo esa 0,05% ni); • 0,2% — QR-kod operatoriga (tizimning uzluksiz ishlashi, yagona koll-markaz, mijozlar kabineti va onlayn KKM integratsiyasi uchun); • 0,05% — karta emitenti bo‘lgan bankka; • 0,15% — to‘lov tashabbuskoriga, ya’ni QR-kod skaner qilingan mobil ilovaga; • 0,05% — to‘lovni amalga oshirayotgan mijoz bankiga.
Tarif modelining o‘ziga xos jihati shundaki, bir ishtirokchi bir vaqtning o‘zida komissiyaning bir nechta ulushini olishi mumkin. Masalan, agar to‘lov karta emitenti bo‘lgan bankning mobil ilovasi orqali amalga oshirilsa, bank jami 0,20% oladi. Agar savdo nuqtasi ham shu bank tomonidan xizmat ko‘rsatilsa, uning ulushi 0,30% gacha etishi mumkin.
Agar to‘lov bank kartasi orqali emas, balki bank hisobi yoki elektron hamyon orqali amalga oshirilsa, elektron to‘lov vositasi egasi umumiy hisobda 0,15% ulush oladi.
Uzcard va Humo’ning boshqa (milliy bo‘lmagan) QR-kodlar bo‘yicha tariflari 0,3–0,37% gacha etadi. Yagona QR-kod tizimining davlat miqyosidagi ahamiyatini inobatga olgan holda, ushbu ko‘rsatkich 0,10% gacha pasaytirilgan.
Qayd etilishicha, UzQR bo‘yicha 0,65%lik tarifni baholashda uni amaldagi bozor sharoitlari bilan solishtirish lozim. Hozirgi vaqtda savdo va xizmat ko‘rsatish korxonalari uchun QR-kod orqali to‘lov qabul qilish qiymati odatda 1–3% ni tashkil qiladi.
Shu bilan birga, tizimning rasmiy tariflari iste’molchilardan komissiya undirishni nazarda tutmaydi. 0,65% komissiyaning barchasi savdo nuqtasi tomonidan to‘lanadi va to‘lov infratuzilmasi ishtirokchilari o‘rtasida taqsimlanadi.
Ayrim hollarda iste’molchilardan qo‘shimcha yig‘imlar undirilayotgani kuzatilmoqda. Markaziy bank ta’kidlashicha, bunday yig‘imlar UzQR’ning rasmiy tariflariga kirmaydi va ayrim ishtirokchilar tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi.
«0,65%lik umumiy komissiya bozordagi standart ekvayring tariflaridan (1–3%) ancha past. Har bir ishtirokchiga to‘lanadigan haq uning tizimdagi haqiqiy roli va xarajatlariga mos keladi. UzQR shaffoflik tamoyillari asosida ishlaydi va biznes hamda iste’molchilar manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan», — deya izoh berdi Markaziy bank.
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/4.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/construction.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/YXk.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/travl%203.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
