Xorijiy davlatda olingan ta’lim hujjatini tan olish — shaxsning xorijda olgan ta’lim malakasini O‘zbekistonda ta’limni davom ettirish yoki kasbiy faoliyat bilan shug‘ullanish maqsadida rasman tasdiqlash jarayoni hisoblanadi.
Xorijiy davlatlarda olingan:
— umumiy o‘rta va o‘rta ta’lim hujjatlari — Qoraqalpog‘iston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi, viloyatlar hamda Toshkent shahar maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmalari tomonidan;
— kasbiy, oliy ta’lim, kadrlarni qayta tayyorlash va malaka oshirish hujjatlari — Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Bilim va malakalarni baholash agentligi tomonidan tan olinadi.
Eslatma: Advice.uzdagi eski «Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspektsiyasi» nomi amaldagi organ sifatida qoldirilmasligi kerak. 2026-yildan ushbu vakolat Bilim va malakalarni baholash agentligiga berilgan.
Murojaat:
— Davlat xizmatlari markazi orqali;
— yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali beriladi.
Arizaga, jumladan:
— xorijiy ta’lim hujjati va uning ilovasining PDF nusxasi;
— hujjat va ilovasining o‘zbek tiliga notarial tasdiqlangan tarjimasi ilova qilinadi.
2022-yil 1 yanvardan keyin olingan xorijiy ta’lim hujjati tan olish uchun taqdim etilganda, uni bergan davlatning vakolatli organi tomonidan apostilь qo‘yilgan bo‘lishi talab etiladi.
Umumiy o‘rta va o‘rta ta’lim hujjatlarini tan olish bepul amalga oshiriladi.
Boshqa hujjatlar uchun:
— kasbiy ta’lim — 2 BHM;
— oliy ta’lim, qayta tayyorlash va malaka oshirish — 3 BHM miqdorida yig‘im undiriladi.
YaIDXP orqali murojaat qilinsa, belgilangan yig‘imning 90 foizi undiriladi.
2026-yildan:
— Ijtimoiy reestrning «kambag‘al oila» toifasidagi oila a’zolariga va I–II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslarga — 50 foiz;
— «davlat ta’minotidagi oila» toifasidagi oila a’zolariga — 75 foiz chegirma qo‘llaniladi.
Qonunchilikda «kambag‘allik chegarasidagi oila»ga o‘tkazilgan ayrim oilalar uchun ham maxsus chegirma qoidalari nazarda tutilgan.
Qonunchilikda nazarda tutilgan ayrim holatlarda xorijiy diplom maxsus sinovsiz tan olinadi.
Jumladan:
— O‘zbekistonda filiali yoki qo‘shma ta’lim dasturi mavjud xorijiy ta’lim tashkilotlarida o‘qiganlar;
— har yili tasdiqlanadigan QS, THE yoki ARWU reytinglarida birinchi 1000 o‘rindagi OTMda butun ta’lim davri davomida o‘qiganlar;
— O‘zbekiston davlat organlari yoki davlat ulushi kamida 50 foiz bo‘lgan korxonalar mablag‘i va yo‘llanmasi asosida maqsadli tayyorlanganlar;
— 1992-yil 1 yanvargacha xorijiy ta’lim tashkilotiga o‘qishga kirganlar;
— qonunchilikda belgilangan akkreditatsiya talablariga javob beruvchi AQSh, Avstraliya, Isroil, Kanada, Singapur, Janubiy Koreya, Xitoy, Yaponiya, Buyuk Britaniya, Germaniya, Frantsiya va Italiya ta’lim tashkilotlarida o‘qiganlar;
— xalqaro shartnoma yoki Prezident va Hukumat qarorlarida alohida nazarda tutilgan holatlar.
Xorijiy oliy ta’lim yoki qayta tayyorlash hujjati sinovsiz tan olinadigan toifaga kirmasa va ekspert guruhi ijobiy xulosa bersa, talabgor mutaxassislik fanlaridan test sinovi topshiradi.
Test:
— 50 ta savol;
— har bir savolga 2 daqiqa;
— jami 100 daqiqa;
— har bir to‘g‘ri javobga 2 balldan iborat.
54 ball va undan kam natija olgan talabgorning hujjati tan olinmaydi. Demak, tan olish uchun kamida 55 ball talab etiladi.
Test haqida xabarnoma kelganidan keyin talabgor 3 oy ichida testda ishtirok etmasa, uning arizasini ko‘rib chiqish rad etiladi.
U keyinchalik belgilangan tartibda qayta murojaat qilishi mumkin.
Testni qayta topshirish uchun 1,5 BHM to‘lov undiriladi.
Ekspert xulosasi bilan bog‘liq masalalar bo‘yicha — xulosa olinganidan keyin 10 ish kuni ichida;
test natijasidan norozi bo‘lsa — natija e’lon qilinganidan keyin 10 ish kuni ichida Bilim va malakalarni baholash agentligiga shikoyat qilish mumkin.