O‘zbekiston Respublikasida siyosiy boshpana olish

Kimga siyosiy boshpana berilishi mumkin?

Siyosiy boshpana chet el fuqarosi yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxsga va uning oila a’zolariga berilishi mumkin, agar u o‘z davlatida yoki doimiy yashagan davlatda:

ijtimoiy-siyosiy faoliyati;
diniy e’tiqodi;
irqiy yoki milliy mansubligi;
xalqaro huquqda nazarda tutilgan boshqa inson huquqlari buzilishi

sababli ta’qib qilinayotgan bo‘lsa yoki ta’qib qilinishiga real xavf mavjud bo‘lsa.

Siyosiy boshpana — ta’qib qilinayotgan chet el fuqarosi yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxsga davlat tomonidan beriladigan himoya.

Iltimosnoma — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti nomiga siyosiy boshpana berishni so‘rab yoziladigan rasmiy murojaat.

Fuqaroligi bo‘lmagan shaxs — biror davlat fuqaroligiga mansubligini tasdiqlovchi hujjatga ega bo‘lmagan shaxs.

Qaerga va qachon murojaat qilinadi?

Siyosiy boshpana so‘rayotgan shaxs:

turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazilgandan keyin;
yoki o‘z davlatiga qaytishiga to‘sqinlik qiluvchi holatlar paydo bo‘lganidan keyin

7 kun ichida o‘zi turgan joydagi hududiy ichki ishlar organiga shaxsan murojaat qilishi kerak.

Iltimosnoma O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti nomiga yozma shaklda beriladi.

Qanday hujjatlar taqdim etiladi?

Iltimosnomaga:

anketa-ariza — 2 nusxada;
tarjimai hol — 2 nusxada;
3,5 × 4,5 sm o‘lchamdagi 4 ta fotosurat;
O‘zbekiston tibbiyot muassasasidan olingan tibbiy ma’lumotnoma;
shaxsni tasdiqlovchi hujjat nusxasi ilova qilinadi.

Ta’qib yoki xavf mavjudligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar ham taqdim etilishi mumkin.

18 yoshga to‘lmagan shaxs uchun iltimosnomani ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakili beradi. 14 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolaning notarial tasdiqlangan yozma roziligi talab qilinadi.

Ariza qanday ko‘rib chiqiladi?

Iltimosnoma ko‘rib chiqilayotgan davrda shaxsga maxsus ma’lumotnoma beriladi, uning barmoq izlari va raqamli fotosurati olinadi.

Masala hal etilguniga qadar shaxs hududiy ichki ishlar organida:

bir oyda kamida 2-marta;
ya’ni har ikki haftada bir marta qayddan o‘tishi kerak.

Ichki ishlar vazirligi Tashqi ishlar vazirligi va Davlat xavfsizlik xizmati xulosalarini oladi. Ushbu organlarda iltimosnomani ko‘rib chiqishning umumiy muddati bir yildan oshmasligi kerak.

Iltimosnomani ko‘rib chiqish uchun yig‘im undirilmaydi.

Qarorni kim qabul qiladi?

Siyosiy boshpana O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan beriladi.

Qaror qabul qilinganidan keyin shaxs 7 kun ichida xabardor qilinadi.

Siyosiy boshpana berilgan shaxs va uning oila a’zolariga:

siyosiy boshpana berilganligi haqida guvohnoma;
5 yilgacha bo‘lgan muddatga ID-karta rasmiylashtiriladi.

Qachon siyosiy boshpana berilmaydi?

Siyosiy boshpana, jumladan, quyidagi hollarda berilmaydi:

shaxs O‘zbekistonda jinoyat hisoblanadigan qilmish uchun ta’qib qilinayotgan bo‘lsa;
unga nisbatan ijro etilishi shart bo‘lgan ayblov hukmi mavjud bo‘lsa;
u xavfsiz uchinchi davlatdan kelgan bo‘lsa;
xavfsiz uchinchi davlat fuqaroligiga ega bo‘lsa;
bila turib yolg‘on ma’lumot bergan bo‘lsa;
qaytmaslik sababi faqat iqtisodiy, ekologik yoki ijtimoiy muammolar bilan bog‘liq bo‘lsa.

Rad etilgan shaxs bir yildan keyin qayta murojaat qilishi mumkin.

Siyosiy boshpana qachon yo‘qotiladi?

Shaxs:

o‘z davlatiga ixtiyoriy qaytsa;
boshqa davlatga doimiy yashash uchun ko‘chib ketsa;
siyosiy boshpanadan ixtiyoriy voz kechsa;
O‘zbekiston yoki boshqa davlat fuqaroligini olsa, siyosiy boshpanani yo‘qotadi.

Muhim: siyosiy boshpana milliy xavfsizlik manfaatlari, BMT maqsadlariga zid faoliyat yoki qonuniy kuchga kirgan ayblov hukmi mavjudligi sababli ham bekor qilinishi mumkin.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 29-maydagi PF-5060-son Farmoni

«O‘zbekiston Respublikasida chet el fuqarolarining va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning huquqiy holati to‘g‘risida»gi Qonun