Ўзбекистон Республикасида сиёсий бошпана олиш

Кимга сиёсий бошпана берилиши мумкин?

Сиёсий бошпана чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахсга ва унинг оила аъзоларига берилиши мумкин, агар у ўз давлатида ёки доимий яшаган давлатда:

ижтимоий-сиёсий фаолияти;
диний эътиқоди;
ирқий ёки миллий мансублиги;
халқаро ҳуқуқда назарда тутилган бошқа инсон ҳуқуқлари бузилиши

сабабли таъқиб қилинаётган бўлса ёки таъқиб қилинишига реал хавф мавжуд бўлса.

Сиёсий бошпана — таъқиб қилинаётган чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахсга давлат томонидан бериладиган ҳимоя.

Илтимоснома — Ўзбекистон Республикаси Президенти номига сиёсий бошпана беришни сўраб ёзиладиган расмий мурожаат.

Фуқаролиги бўлмаган шахс — бирор давлат фуқаролигига мансублигини тасдиқловчи ҳужжатга эга бўлмаган шахс.

Қаерга ва қачон мурожаат қилинади?

Сиёсий бошпана сўраётган шахс:

турган жойи бўйича рўйхатдан ўтказилгандан кейин;
ёки ўз давлатига қайтишига тўсқинлик қилувчи ҳолатлар пайдо бўлганидан кейин

7 кун ичида ўзи турган жойдаги ҳудудий ички ишлар органига шахсан мурожаат қилиши керак.

Илтимоснома Ўзбекистон Республикаси Президенти номига ёзма шаклда берилади.

Қандай ҳужжатлар тақдим этилади?

Илтимосномага:

анкета-ариза — 2 нусхада;
таржимаи ҳол — 2 нусхада;
3,5 × 4,5 см ўлчамдаги 4 та фотосурат;
Ўзбекистон тиббиёт муассасасидан олинган тиббий маълумотнома;
шахсни тасдиқловчи ҳужжат нусхаси илова қилинади.

Таъқиб ёки хавф мавжудлигини тасдиқловчи бошқа ҳужжатлар ҳам тақдим этилиши мумкин.

18 ёшга тўлмаган шахс учун илтимосномани ота-онаси ёки бошқа қонуний вакили беради. 14 ёшдан 18 ёшгача бўлган боланинг нотариал тасдиқланган ёзма розилиги талаб қилинади.

Ариза қандай кўриб чиқилади?

Илтимоснома кўриб чиқилаётган даврда шахсга махсус маълумотнома берилади, унинг бармоқ излари ва рақамли фотосурати олинади.

Масала ҳал этилгунига қадар шахс ҳудудий ички ишлар органида:

бир ойда камида 2 марта;
яъни ҳар икки ҳафтада бир марта қайддан ўтиши керак.

Ички ишлар вазирлиги Ташқи ишлар вазирлиги ва Давлат хавфсизлик хизмати хулосаларини олади. Ушбу органларда илтимосномани кўриб чиқишнинг умумий муддати бир йилдан ошмаслиги керак.

Илтимосномани кўриб чиқиш учун йиғим ундирилмайди.

Қарорни ким қабул қилади?

Сиёсий бошпана Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони билан берилади.

Қарор қабул қилинганидан кейин шахс 7 кун ичида хабардор қилинади.

Сиёсий бошпана берилган шахс ва унинг оила аъзоларига:

сиёсий бошпана берилганлиги ҳақида гувоҳнома;
5 йилгача бўлган муддатга ID-карта расмийлаштирилади.

Қачон сиёсий бошпана берилмайди?

Сиёсий бошпана, жумладан, қуйидаги ҳолларда берилмайди:

шахс Ўзбекистонда жиноят ҳисобланадиган қилмиш учун таъқиб қилинаётган бўлса;
унга нисбатан ижро этилиши шарт бўлган айблов ҳукми мавжуд бўлса;
у хавфсиз учинчи давлатдан келган бўлса;
хавфсиз учинчи давлат фуқаролигига эга бўлса;
била туриб ёлғон маълумот берган бўлса;
қайтмаслик сабаби фақат иқтисодий, экологик ёки ижтимоий муаммолар билан боғлиқ бўлса.

Рад этилган шахс бир йилдан кейин қайта мурожаат қилиши мумкин.

Сиёсий бошпана қачон йўқотилади?

Шахс:

ўз давлатига ихтиёрий қайтса;
бошқа давлатга доимий яшаш учун кўчиб кетса;
сиёсий бошпанадан ихтиёрий воз кечса;
Ўзбекистон ёки бошқа давлат фуқаролигини олса, сиёсий бошпанани йўқотади.

Муҳим: сиёсий бошпана миллий хавфсизлик манфаатлари, БМТ мақсадларига зид фаолият ёки қонуний кучга кирган айблов ҳукми мавжудлиги сабабли ҳам бекор қилиниши мумкин.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 29 майдаги ПФ-5060-сон Фармони

«Ўзбекистон Республикасида чет эл фуқароларининг ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий ҳолати тўғрисида»ги Қонун