Ортиқча тўланган солиқ нима?

Ортиқча тўланган солиқ суммаси — тўланган солиқ, пеня ёки жарима суммаси билан амалда тўланиши лозим бўлган сумма ўртасидаги ижобий фарқ.

Ортиқча тўлов, масалан:

• солиқни бир неча марта тўлаш;
• реквизит ёки тўлов суммасида хато қилиш;
• солиқ қайта ҳисобланиши;
• имтиёз кечроқ ҳисобга олиниши;
• декларация ёки солиқ ҳисоботига тузатиш киритиш

натижасида юзага келиши мумкин.

Ортиқча сумма қандай йўналтирилади?

Агар солиқ тўловчининг солиқ қарзи мавжуд бўлса, ортиқча тўланган ёки ортиқча ундирилган сумма қуйидаги кетма-кетликда ҳисобга олинади:

1. шу солиқ тури бўйича пеня қарзига;
2. бошқа солиқлар ва улар бўйича пеня қарзига;
3. солиққа оид ҳуқуқбузарликлар учун жарималарга.

Солиқ қарзи мавжуд бўлмаса, ортиқча сумма:

• солиқ тўловчига қайтарилиши;
• шу солиқ бўйича келгуси тўловларга;
• бошқа солиқлар бўйича келгуси тўловларга ҳисобга олиниши мумкин.

Муҳим: мавжуд солиқ қарзини қоплаш учун ҳисобга олиш солиқ органи томонидан мустақил равишда амалга оширилади.

Солиқ органи қачон қарор қабул қилади?

Ортиқча тўланган суммани солиқ қарзини қоплаш ҳисобига ўтказиш тўғрисидаги қарор солиқ органи томонидан:

• ортиқча тўлов аниқланган;
• солиштириш далолатномаси имзоланган;
• ёки суд қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан 10 кун ичида қабул қилинади.

Солиқ тўловчи ҳам ҳисобга олиш ҳақида ёзма ёки электрон ариза бериши мумкин. Бунда қарор ариза олинган кундан эътиборан 10 кун ичида қабул қилинади.

Бошқа солиқлар бўйича келгуси тўловлар ҳисобига ўтказиш солиқ тўловчининг ёзма ёки электрон аризаси асосида 3 кун ичида амалга оширилади.

Ортиқча тўловни қайтариб олиш мумкинми?

Ҳа. Солиқ тўловчи ортиқча тўланган суммани тўлиқ ёки қисман қайтариш ҳақида ариза бериши мумкин.

Қайтаришдан олдин солиқ тўловчининг мавжуд солиқ қарзлари ҳисобга олинади.

Ортиқча тўланган сумма, қоида тариқасида, ариза солиқ органи томонидан қабул қилинган кундан эътиборан 15 кун ичида қайтарилади.

Эътибор беринг: қўшилган қиймат солиғини қоплаш ва қайтариш учун Солиқ кодексида алоҳида тартиб белгиланган.

Ариза бериш муддати қанча?

Ортиқча тўланган солиқни ҳисобга олиш ёки қайтариш ҳақидаги ариза сумма тўланган кундан эътиборан 3 йил ичида берилиши мумкин.

Муҳим: материалда кўрсатилган 5 йиллик муддат эскирган. Амалдаги умумий муддат — 3 йил.

Ортиқча ундирилган солиқ нима?

Ортиқча ундирилган солиқ — солиқ органининг ғайриқонуний хатти-ҳаракатлари натижасида солиқ тўловчидан ортиқча ундирилган сумма.

Бу оддий ортиқча тўловдан фарқ қилади:

• ортиқча тўловда солиқ тўловчи амалда керагидан кўп тўлайди;
• ортиқча ундиришда сумма солиқ органининг ғайриқонуний ҳаракати натижасида ундирилади.

Ортиқча ундирилган солиқни ҳисобга олиш ёки қайтариш ҳақидаги ариза ушбу ҳолат солиқ тўловчига маълум бўлган ёки суд қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан 3 йил ичида берилиши мумкин.

Ортиқча ундирилган суммага фоиз тўланадими?

Ортиқча ундирилган сумма ариза қабул қилинган кундан эътиборан 15 кун ичида, белгиланган шартларда ҳисобланган фоизлар билан бирга қайтарилади.

Фоизлар ҳисобланиши учун солиқ тўловчи ортиқча ундириш ҳақида билган ёки суд қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан 30 кун ичида мурожаат қилиши лозим.

Фоизлар:

• ортиқча сумма ундирилган кундан кейинги кундан;
• у амалда ҳисобга олинган ёки қайтарилган кунгача ҳисобланади.

Фоиз ставкаси Марказий банкнинг тегишли даврда амал қилган қайта молиялаштириш ставкасига тенг қилиб олинади.

Қайтариш кечиктирилса

Ортиқча тўланган солиқ белгиланган муддатда қайтарилмаса, қайтарилмаган суммага муддат бузилган ҳар бир календарь кун учун фоиз ҳисобланади.

Солиқ органи ҳисобга олишни ёки қайтаришни рад этса, қабул қилинган қарор ҳақида солиқ тўловчига 3 кун ичида хабар бериши шарт.

Рад этиш қарори устидан юқори турувчи солиқ органига ёки судга шикоят қилиш мумкин.

Ариза қандай берилади?

Аризани:

• солиқ органига шахсан;
• солиқ тўловчининг шахсий кабинети;
• солиқ органларининг электрон хизматлари орқали тақдим этиш мумкин.

Аризада:

• солиқ тури;
• ортиқча тўланган сумма;
• тўлов санаси ва ҳужжати;
• суммани қайтариш ёки ҳисобга олиш талаби;
• ҳисобга олинадиган солиқ тури;
• қайтариш учун банк реквизитлари кўрсатилади.

Зарур бўлса, тўлов ҳужжати, солиштириш далолатномаси, аниқлаштирилган солиқ ҳисоботи ёки суд қарори илова қилинади.

Нотўғри реквизит бўйича тўлов қилинса

Солиқ, пеня ёки жарима янглишиб бошқа реквизитга тўланган бўлса, сумма солиқ тўловчи, банк ёки Ғазначиликнинг ёзма мурожаати асосида қайтарилиши мумкин.

Тавсия: ариза беришдан олдин шахсий кабинетда солиқлар бўйича ҳисоб-китобларни текшириш ва солиқ органи билан солиштириш далолатномасини расмийлаштириш мақсадга мувофиқ.