Вазият: Фуқаро ўзининг 28 ёшли турмуш ўртоғи учун ОТМ контрактини иш ҳақидан тўлади. У ушбу маблағ бўйича ЖШДС имтиёзидан фойдалана оладими?
Жавоб: Йўқ.
Амалдаги тартибда солиқ солинадиган иш ҳақи ва бошқа даромадларни:
— ўзининг таълими;
— фарзандларининг таълими;
— 26 ёшга тўлмаган эри ёки хотинининг таълими учун йўналтирилган қисмига ЖШДС солинмайди.
Демак, турмуш ўртоғи 28 ёшда бўлгани учун айнан эр ёки хотинга оид ушбу солиқ имтиёзи қўлланилмайди.
Эслатма: 2025 йилги ўзгартишдан кейин фарзандлар учун 26 ёш чеклови олиб ташланган, аммо эр ёки хотин учун 26 ёшгача деган талаб сақланган.
Вазият: Талаба кундузги таълимнинг 2-курсида ўқийди ва бўш вақтида ташкилотда ишлашни хоҳлайди.
Жавоб: Ҳа.
Кундузги талаба ўқув машғулотларидан бўш вақтида, ўқиш жараёнига зарар етказмаган ҳолда, меҳнат шартномаси асосида:
— ўз ОТМида;
— бошқа корхона ёки ташкилотда ишлаши мумкин.
Талабалик мақомининг ўзи шахсни меҳнат шартномаси асосида ишлаш ҳуқуқидан маҳрум қилмайди.
Вазият: Бошқа ҳудуддан келган кундузги талаба ётоқхонага ариза берди, аммо бўш ўрин йўқ.
Жавоб: Талабалар турар жойига жойлаштириш мавжуд ўринлар ва белгиланган электрон навбат асосида амалга оширилади.
Имтиёзли ва умумий рўйхатлар шакллантирилиб, бўш ўрин пайдо бўлганда электрон йўлланма берилади. Шунинг учун бўш жой мавжуд бўлмаган ҳолатда ОТМ ҳар бир талабани дарҳол ётоқхона билан таъминлаши шарт деган қоида йўқ.
Бироқ давлат ОТМининг кундузги талабаси ижарада яшаса, белгиланган шартларда ижара тўловининг бир қисмини давлат ҳисобидан қоплаш имконияти мавжуд.
Вазият: Талаба бакалавриатни давлат таълим гранти асосида тамомлади ва магистратурага контракт асосида кирди.
Эски материалда унинг магистратурадан кейин 3 йил ишлаб бериши шарт деб кўрсатилган.
Амалдаги жавоб: оддий таълим гранти учун бундай умумий мажбурият бекор қилинган.
2024 йилдан таълим гранти асосида таҳсил олган талабаларнинг ўқишни тугатганидан кейин камида 3 йил ишлаб бериш мажбурияти бекор қилинди.
Эслатма: бу қоида барча махсус грантларга бир хил татбиқ этилмайди. Масалан, муайян ОТМ, мақсадли қабул ёки махсус давлат дастурида алоҳида хизмат мажбурияти белгиланган бўлиши мумкин.
Вазият: Давлат ОТМининг кундузги талабаси бошқа ҳудуддан келган ва расмий ижара шартномаси асосида квартирада яшайди.
Жавоб: белгиланган тартибда компенсация олиш учун мурожаат қилиши мумкин.
Давлат ОТМларининг кундузги шаклида грант ёки контрактда ўқишидан қатъи назар, ижарада яшайдиган талабаларнинг белгиланган қисмига бюджетдан ижара тўлови қопланади.
Амалда компенсация ижарада яшовчи талабаларнинг 60 фоизига ажратилиши назарда тутилган.
Бунда ижара шартномасининг расмийлаштирилгани, талабанинг доимий яшаш жойи ва бошқа белгиланган талаблар ҳисобга олинади.