Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!
Пора олиш-беришда воситачилик қилиш учун жавобгарлик
- 21963 марта ўқилди
Пора олиш-беришда воситачилик нима?
Пора олиш-беришда воситачилик қилиш:
- пора олиш ёки бериш тўғрисидаги келишувга эришишга қаратилган фаолият;
- манфаатдор шахсларнинг топшириғи билан порани бевосита етказиб беришдан иборат.
Воситачи пора берувчи ёки пора олувчининг топшириғи асосида ҳаракат қилиб, улар ўртасидаги келишувга кўмаклашади ёки пора предметини бир томондан иккинчи томонга етказади.
Оддий воситачилик учун қандай жазо белгиланган?
Пора олиш-беришда воситачилик қилиш:
- БҲМнинг 50 бараваридан 100 бараваригача жарима;
- 2 йилдан 5 йилгача озодликни чеклаш;
- ёки 5 йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.
Қайси ҳолатларда жазо оғирлашади?
Воситачилик:
- такроран;
- хавфли рецидивист томонидан;
- илгари пора олиш ёки пора бериш жиноятини содир этган шахс томонидан;
- кўп миқдорда пора олиш ёки бериш вақтида;
- бир гуруҳ мансабдор шахслар олдиндан тил бириктириб пора олаётгани воситачига аён бўлган ҳолда
содир этилса, 5 йилдан 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.
Энг оғир ҳолатлар
Пора олиш-беришда воситачилик:
- ҳақ эвазига;
- жуда кўп миқдорда пора олиш ёки бериш вақтида;
- уюшган гуруҳ манфаатларини кўзлаб
содир этилса, 10 йилдан 15 йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.
Воситачининг пора берувчи ёки пора олувчидан алоҳида ҳақ олиши қилмишни оғирлаштирувчи ҳолат ҳисобланади.
Воситачилик қачон тугалланган ҳисобланади?
Порани бевосита етказиб бериш шаклидаги воситачилик пора предметининг камида бир қисми пора олувчига топширилган пайтдан тугалланган деб баҳоланиши мумкин.
Агар шахс пора бериш ёки олиш тўғрисида келишувга эришиш учун ҳаракат қилган бўлса, унинг қилмиши амалга оширган ҳаракатлари ва жиноий ниятидан келиб чиқиб баҳоланади.
Воситачи билан пора берувчининг фарқи
Воситачи пора предметини ўз манфаати учун бермайди. У пора берувчи ёки пора олувчининг топшириғи асосида улар ўртасида алоқа ўрнатади ёки порани етказиб беради.
Агар шахс мансабдор шахсга ўз манфаатини кўзлаб пора берса, унинг ҳаракатлари пора бериш сифатида баҳоланади.
Агар шахс воситачиликдан ташқари пора бериш ёки олишни ташкил қилса, унга раҳбарлик қилса ёхуд жиноятда бошқа шаклда иштирок этса, қилмиш жиноятда иштирокчилик қоидалари асосида ҳам баҳоланиши мумкин.
Воситачи қачон жавобгарликдан озод қилинади?
Пора олиш-беришда воситачилик қилган шахс қуйидаги шартларнинг барчаси мавжуд бўлса, жиноий жавобгарликдан озод қилинади:
- жиноий ҳаракатларни содир этганидан кейин 30 сутка ичида бу ҳақда ўз ихтиёри билан арз қилса;
- чин кўнгилдан пушаймон бўлса;
- жиноятни очишда фаол ёрдам берса.
Фақат хабар беришнинг ўзи етарли эмас. Белгиланган муддатга риоя қилиниши, чин кўнгилдан пушаймонлик ва жиноятни очишга фаол кўмаклашиш биргаликда мавжуд бўлиши керак.
Пора берувчидан фарқли равишда, воситачини жавобгарликдан озод қилиш учун унга нисбатан пора сўраб товламачилик қилинган бўлиши талаб этилмайди.
Воситачилик таклиф қилинса нима қилиш керак?
Порани етказиш, тарафларни келиштириш ёки мансабдор шахс билан «масалани ҳал қилиш» таклиф қилинганда:
- пул, мол-мулк ёки бошқа қимматликни қабул қилмаслик;
- порани етказиб беришга рози бўлмаслик;
- ёзишмалар, аудио, видео ва бошқа далилларни сақлаш;
- прокуратура, ички ишлар органлари ёки бошқа ваколатли органга хабар бериш лозим.
Порани фақат етказиб берган шахс ҳам жиноий жавобгарликка тортилиши мумкин.
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/4.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/construction.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/YXk.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/travl%203.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2012.png)
