Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!

  • 7111 марта ўқилди

Суд мажлисига келмаслик никоҳдан автоматик ажрашишга олиб келадими?

Йўқ. Никоҳдан ажратиш ҳақидаги ишларда суд эр-хотин ўртасидаги муносабатларни, никоҳдан ажратиш сабабларини ва оилани сақлаб қолиш имконияти бор-йўқлигини текширади. Суд ишнинг ҳақиқий ҳолатларини ҳар томонлама ва холисона аниқлаши керак.

Тарафнинг суд мажлисига келмагани никоҳдан автоматик равишда ажратишни англатмайди. Суд ишни кўриш учун зарур процессуал талабларга риоя қилиши ва никоҳдан ажратиш учун қонуний асослар бор-йўқлигини аниқлаши лозим.

Тараф судга келмаса, суд қандай ҳаракат қилади?

Никоҳдан ажратиш ишларида суд, қоида тариқасида, ишни иккала тараф иштирокида кўриши лозим. Суд ишни кўришга тайёрлаш босқичида иккинчи тарафни чақириб, унинг даъво талабига муносабатини аниқлайди ҳамда оилани сақлаб қолиш имкониятини муҳокама қилади.

Агар даъвогар ва жавобгар суд мажлисига келмаса, суд ишни кўришни кейинга қолдиради. Агар улар иккинчи чақирув бўйича ҳам узрсиз сабабларга кўра келмаса, суд аризани кўрмасдан қолдириши мумкин. Бу ҳолат Фуқаролик процессуал кодекси талаблари билан боғлиқ.

Судга кела олмайдиган тараф нима қилиши керак?

Тараф суд мажлисига кела олмаслигининг сабаби мавжуд бўлса, бу ҳақда судга маълум қилиши ва зарур ҳолларда сабабни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этиши керак.

Суд ишни кўришга тайёрлашда тарафларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини, шунингдек никоҳдан ажратиш билан бир вақтда ҳал қилиниши мумкин бўлган бошқа талабларни ҳам аниқлайди.

Жавобгарнинг яшаш жойи номаълум бўлса-чи?

Никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво, қоида тариқасида, жавобгарнинг доимий яшаш жойидаги судга берилади.

Лекин қонунчиликда айрим истиснолар мавжуд. Масалан, жавобгарнинг яшаш жойи номаълум бўлса, даъво унинг маълум бўлган охирги яшаш жойига ёки мол-мулки турган жойга берилиши мумкин. Даъвогарнинг вояга етмаган болалари бўлса ёки соғлиғи туфайли жавобгар яшайдиган жойга бориши қийин бўлса, айрим ҳолларда даъво даъвогарнинг яшаш жойида ҳам берилиши мумкин.

Тараф узоқ вақтдан бери бедарак бўлса, дарҳол ажрашиш мумкинми?

Бир шахснинг яшаш жойи ҳақида бир йил давомида маълумот бўлмаганининг ўзи уни автоматик равишда бедарак йўқолган деб ҳисоблаш учун етарли эмас.

Бундай ҳолатда судья фуқарони бедарак йўқолган деб топишнинг қонуний тартибини тушунтиради. Бироқ эр ёки хотиндан бири бундай ариза беришдан бош тортса, бу никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъвони қабул қилишга тўсқинлик қилмайди; суд даъвони умумий асосларда кўриши керак.

ФҲДЁда ажрашиш мумкин бўлган ҳолатлар қандай?

Қонунчиликда никоҳни судга мурожаат қилмасдан ФҲДЁ органида бекор қилиш мумкин бўлган алоҳида ҳолатлар ҳам белгиланган.

Жумладан, турмуш ўртоқлардан бири суд томонидан:

  • бедарак йўқолган деб топилган;
  • руҳияти бузилиши сабабли муомалага лаёқатсиз деб топилган;
  • содир этган жинояти учун камида 3 йилга озодликдан маҳрум қилинган бўлса, иккинчи турмуш ўртоқнинг аризаси асосида никоҳ ФҲДЁ органида бекор қилиниши мумкин.

Бундай ҳолатларда агар болалар, умумий мол-мулк ёки муҳтож меҳнатга лаёқатсиз эр ёки хотинга таъминот бериш бўйича низо мавжуд бўлса, масала суд тартибида ҳал қилинади.

Chat