Ортиқча тўланган солиқ нима?

Ортиқча тўланган солиқ — солиқ тўловчи бюджетга амалда тўлаши лозим бўлган суммадан кўпроқ тўлаган ҳолатда юзага келадиган фарқ.

Ортиқча тўлов қуйидаги сабабларга кўра пайдо бўлиши мумкин:

• солиқни такроран тўлаш;
• тўлов суммасини хато кўрсатиш;
• солиқ қайта ҳисобланиши;
• имтиёзнинг кейинроқ ҳисобга олиниши;
• аниқлаштирилган декларация ёки солиқ ҳисоботи тақдим этилиши;
• нотўғри реквизитлар бўйича тўлов амалга оширилиши.

Муҳим: ортиқча тўланган солиқ ва солиқ органи томонидан ортиқча ундирилган солиқ бир хил тушунча эмас. Уларни ҳисобга олиш ва қайтаришда айрим фарқлар мавжуд.

Ортиқча сумма аввал қаерга йўналтирилади?

Агар солиқ тўловчининг солиқ қарзи мавжуд бўлса, ортиқча тўланган сумма қуйидаги кетма-кетликда ҳисобга олинади:

1. шу солиқ тури бўйича пеня қарзига;
2. бошқа солиқлар ва улар бўйича пеня қарзига;
3. солиққа оид ҳуқуқбузарликлар учун жарималарга.

Солиқ қарзини қоплаш учун ҳисобга олиш солиқ органи томонидан мустақил равишда амалга оширилади.

Солиқ қарзи бўлмаса нима бўлади?

Солиқ тўловчининг қарзи бўлмаса, ортиқча тўланган сумма:

• солиқ тўловчига қайтарилиши;
• шу солиқ тури бўйича келгуси тўловларга ўтказилиши;
• солиқ тўловчининг аризасига кўра бошқа солиқлар бўйича келгуси тўловларга ҳисобга олиниши мумкин.

Бошқа солиқлар бўйича келгуси тўловларга ўтказиш солиқ тўловчининг ёзма ёки электрон аризаси асосида солиқ органи томонидан 3 кун ичида амалга оширилади.

Ҳисобга олиш ҳақида қарор қачон қабул қилинади?

Ортиқча тўланган суммани солиқ қарзини қоплаш ҳисобига ўтказиш тўғрисидаги қарор солиқ органи томонидан:

• ортиқча тўлов аниқланган кундан;
• солиқ органи ва солиқ тўловчи ўртасидаги солиштириш далолатномаси имзоланган кундан;
• ёки суд қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан 10 кун ичида қабул қилинади.

Солиқ тўловчи ҳисобга олиш ҳақида алоҳида ариза берса, қарор ариза олинган кундан бошлаб 10 кун ичида қабул қилинади.

Ортиқча тўланган солиқни қайтариш мумкинми?

Ҳа. Солиқ тўловчи ортиқча тўланган суммани тўлиқ ёки қисман қайтариш ҳақида солиқ органига ариза бериши мумкин.

Қайтаришдан аввал солиқ тўловчининг мавжуд солиқ қарзлари текширилади ва ортиқча сумма, аввало, ушбу қарзларни қоплашга йўналтирилади.

Қарз мавжуд бўлмаса, ортиқча тўланган сумма ариза олинган кундан эътиборан, қоида тариқасида, 15 кун ичида қайтарилади.

Эътибор беринг: қўшилган қиймат солиғини қоплаш ёки қайтариш учун алоҳида тартиб белгиланган.

Ариза бериш муддати қанча?

Ортиқча тўланган солиқни ҳисобга олиш ёки қайтариш ҳақидаги ариза ортиқча сумма тўланган кундан эътиборан 3 йил ичида берилиши мумкин.

Муҳим: аввалги материалдаги 5 йиллик муддат амалда қўлланилмайди.

Ортиқча ундирилган солиқ нима?

Ортиқча ундирилган солиқ — солиқ органининг қонунга хилоф қарори ёки ҳаракати натижасида солиқ тўловчидан ортиқча ундирилган сумма.

Ортиқча ундирилган суммани ҳисобга олиш ёки қайтариш ҳақидаги ариза:

• ортиқча ундирилгани солиқ тўловчига маълум бўлган кундан;
• ёки тегишли суд қарори қонуний кучга кирган кундан

эътиборан 3 йил ичида берилиши мумкин.

Ортиқча ундирилган суммага фоиз тўланадими?

Ортиқча ундирилган сумма белгиланган шартларда унга ҳисобланган фоизлар билан бирга қайтарилади.

Фоиз олиш учун солиқ тўловчи ортиқча ундириш ҳақида билган ёки суд қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан 30 кун ичида мурожаат қилиши лозим.

Фоизлар:

• ортиқча сумма ундирилган кундан кейинги кундан;
• сумма амалда ҳисобга олинган ёки қайтарилган кунгача ҳисобланади.

Фоиз ставкаси Марказий банкнинг тегишли даврда амал қилган қайта молиялаштириш ставкасига тенг миқдорда белгиланади.

Қайтариш кечиктирилса нима бўлади?

Ортиқча тўланган сумма белгиланган муддатда қайтарилмаса, муддатида қайтарилмаган суммага ҳар бир кечиктирилган календарь кун учун фоиз ҳисобланади.

Солиқ органи ҳисобга олиш ёки қайтаришни рад этса, қабул қилинган қарор ҳақида солиқ тўловчига 3 кун ичида хабар бериши керак.

Рад этиш қарори устидан юқори турувчи солиқ органига ёки судга шикоят қилиш мумкин.

Ариза қандай берилади?

Аризани:

• солиқ органига шахсан;
• солиқ тўловчининг шахсий кабинети;
• солиқ органларининг электрон хизматлари орқали тақдим этиш мумкин.

Аризада қуйидагилар кўрсатилади:

• солиқ тури;
• ортиқча тўланган сумма;
• тўлов санаси ва реквизитлари;
• суммани қайтариш ёки ҳисобга олиш талаби;
• қайтариш учун банк реквизитлари;
• бошқа солиққа ўтказилса, тегишли солиқ тури.

Аризага заруратга қараб тўлов ҳужжати, солиштириш далолатномаси, аниқлаштирилган декларация ёки суд қарори илова қилинади.

Тавсия: ариза беришдан олдин солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали ҳисоб-китобларни текшириш ва зарур бўлса солиқ органи билан ўзаро солиштириш далолатномасини расмийлаштириш мақсадга мувофиқ.