Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини олиш

Фуқаролик қандай асосларда олинади?

Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги:

туғилганлик бўйича;
бола фарзандликка олинганда;
фуқароликка қабул қилиш натижасида;
фуқароликни тиклаш орқали;
халқаро шартномалар ва қонунда назарда тутилган бошқа асосларга кўра олинади.

Фуқаролик — шахснинг давлат билан ўзаро ҳуқуқ, мажбурият ва жавобгарликка асосланган доимий сиёсий-ҳуқуқий алоқаси.

Фуқароликка қабул қилиш — чет давлат фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахсга белгиланган тартибда Ўзбекистон фуқаролигини бериш.

Фуқароликни тан олиш — қонунда кўрсатилган ҳолатлар мавжуд бўлганда шахсни Ўзбекистон фуқароси деб расман эътироф этиш.

Фуқароликка қабул қилиш турлари

Ўзбекистон фуқаролигига қабул қилиш:

умумий тартибда;
соддалаштирилган тартибда;
алоҳида тартибда амалга оширилади.

Умумий тартибда қабул қилиш шартлари

18 ёшга тўлган ва муомала лаёқатига эга шахс умумий тартибда фуқароликка қабул қилиниши мумкин, агар у:

чет давлат фуқаролигидан чиқишни расмийлаштирган бўлса;
яшаш гувоҳномаси олинганидан кейин Ўзбекистонда узлуксиз 5 йил доимий яшаган бўлса;
тирикчиликнинг қонуний манбаига эга бўлса;
Конституцияга риоя қилиш мажбуриятини олса;
давлат тилини мулоқот қилиш учун зарур даражада билса.

Ўзбекистонда туғилган ва яшаб келаётган фуқаролиги бўлмаган шахсга, шунингдек Ўзбекистон фуқароси билан никоҳ тузиб, турмуш ўртоғи билан Ўзбекистонда узлуксиз 3 йил яшаган шахсга 5 йиллик талаб татбиқ этилмайди.

Соддалаштирилган тартиб

Соддалаштирилган тартиб чет давлат фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган ватандошга нисбатан қўлланилиши мумкин.

Бунинг учун у, қоида тариқасида:

Ўзбекистонда яшовчи ва Ўзбекистон фуқароси бўлган тўғри шажара бўйича камида битта аждодга эга бўлиши;
қонуний даромад манбаига эга бўлиши;
Конституцияга риоя қилиш мажбуриятини олиши;
давлат тилини зарур даражада билиши керак.

Илм-фан, техника, маданият, спорт соҳасида катта ютуқларга ёки Ўзбекистон учун манфаатли касб ва малакага эга ватандошлар учун қариндошлик шарти қўлланилмаслиги мумкин.

Фуқаро деб тан олиш

Қуйидаги фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон фуқароси деб тан олиниши мумкин:

2005 йил 1 январга қадар Ўзбекистонда доимий яшаш жойи бўйича рўйхатга олинган ва илгари чет давлат фуқаролигида бўлмаган шахс;
мурожаат қилгунига қадар Ўзбекистонда камида 15 йил доимий яшаган ва бу даврда чет давлат фуқаролигида бўлмаган шахс;
ота-онасидан бири Ўзбекистон фуқароси деб тан олинган, чет давлат фуқаролигини қабул қилмаган шахс.

Муҳим: фуқаро деб тан олиш ва фуқароликка қабул қилиш — бир-биридан фарқ қилувчи тартиблардир.

Қаерга мурожаат қилинади?

Мурожаат:

Ўзбекистонда яшовчи шахс томонидан — яшаш ёки турган жойидаги ички ишлар органига;
хорижда яшовчи шахс томонидан — Ўзбекистоннинг консуллик муассасаси ёки дипломатик ваколатхонасининг консуллик бўлимига берилади.

Асосий ҳужжатлар

Одатда қуйидагилар тақдим этилади:

илтимоснома ва сўровнома;
паспорт ёки яшаш гувоҳномаси;
никоҳ тузилганлиги ёки бекор қилинганлиги ҳақидаги гувоҳнома;
бола илтимосномага киритилса, унинг туғилганлик гувоҳномаси;
қонуний тирикчилик манбаини тасдиқловчи ҳужжат.

Соддалаштирилган тартибда қўшимча равишда туғилганлик гувоҳномаси ва қариндошликни тасдиқловчи ҳужжатлар талаб этилади.

Норматив ҳужжатлар

«Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида»ги Қонун

Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги масалаларини кўриб чиқиш тартиби тўғрисидаги низом