Kimlar mol-mulk solig‘ini to‘laydi?

O‘zbekiston hududida soliq solinadigan ko‘chmas mulkka ega bo‘lgan jismoniy shaxslar mol-mulk solig‘ini to‘laydi.

Agar ko‘chmas mulk mulkdorini aniqlash imkoni bo‘lmasa yoki mulkdor vafot etgan bo‘lsa, mol-mulk kimning egaligida yoki foydalanishida bo‘lsa, o‘sha shaxs soliq to‘lovchi hisoblanadi.

Qaysi mol-mulklarga soliq solinadi?

Soliq solish ob’ektlariga:

• uy-joylar va kvartiralar;
• dala hovli imoratlari;
• ko‘p kvartirali uyga uzviy bog‘liq avtomashina turar joylari;
• boshqa imoratlar, binolar va inshootlar;
• tadbirkorlik yoki daromad olish uchun foydalaniladigan noturar ob’ektlar;
• qurilishi tugallanmagan noturar ob’ektlar kiradi.

Muhim: ko‘chmas mulkdan tadbirkorlik faoliyatida foydalanilsa yoki u yuridik shaxsga yoxud yakka tartibdagi tadbirkorga ijaraga berilsa, unga turar joylar uchun belgilangan oddiy stavka emas, alohida stavka qo‘llaniladi.

Soliq bazasi qanday aniqlanadi?

Ko‘chmas mulkning kadastr organi tomonidan belgilangan kadastr qiymati soliq bazasi hisoblanadi.

Agar bir shaxsning bir nechta ko‘chmas mulk ob’ekti bo‘lsa, soliq bazasi har bir ob’ekt bo‘yicha alohida aniqlanadi.

Kadastr qiymati mavjud bo‘lmagan yoki etarli darajada aniqlanmagan hollarda Soliq kodeksida belgilangan shartli qiymat asosida soliq hisoblanishi mumkin.

2026-yilda soliq stavkalari qancha?

Jismoniy shaxslarga tegishli ko‘chmas mulk uchun asosiy stavkalar:

• umumiy maydoni 200 kv. metrgacha bo‘lgan uy-joy, kvartira va dala hovli imoratlari uchun — 0,36 foiz;
• shaharlardagi maydoni 200 kv. metrdan 500 kv. metrgacha bo‘lgan uy-joylar uchun — 0,48 foiz;
• shaharlardagi maydoni 500 kv. metrdan ortiq bo‘lgan uy-joylar uchun — 0,64 foiz;
• boshqa aholi punktlaridagi maydoni 200 kv. metrdan ortiq uy-joy va dala hovlilari uchun — 0,48 foiz;
• tadbirkorlik yoki daromad olish uchun mo‘ljallangan noturar ob’ektlar uchun — 1,5 foiz.

Hudud xususiyati va ob’ekt joylashgan joydan kelib chiqib, mahalliy Kengashlar belgilangan stavkalarga 0,7 dan 1,3 gacha koeffitsient qo‘llashi mumkin.

E’tibor bering: yakuniy soliq miqdori ob’ektning kadastr qiymati, maydoni, joylashgan hududi va mahalliy koeffitsientga qarab farq qilishi mumkin.

Soliqni kim hisoblaydi?

Jismoniy shaxslar mol-mulk solig‘ini mustaqil hisoblamaydi.

Soliq organi:

• kadastr organlari ma’lumotlari;
• ob’ektning kadastr qiymati;
• amaldagi stavka;
• soliq imtiyozlari asosida soliqni hisoblab chiqaradi.

Soliq organi to‘lov xabarnomasini har yili 1-martdan kechiktirmay:

• shaxsan;
• soliq to‘lovchining shaxsiy kabinetiga;
• SMS orqali;
• yoki Soliq mobil ilovasi orqali yuboradi.

Soliq qachon to‘lanadi?

Mol-mulk solig‘i yil davomida teng ikki qismda:

• birinchi qismi — 15-aprelgacha;
• ikkinchi qismi — 15-oktabrgacha to‘lanadi.

Soliqni bank kassalari, elektron to‘lov tizimlari yoki Soliq mobil ilovasi orqali to‘lash mumkin.

Muhim: soliq o‘z vaqtida to‘lanmasa, har bir kechiktirilgan kun uchun penya hisoblanadi.

Kimlarga soliq imtiyozi beriladi?

Ayrim shaxslarning mol-mulki to‘liq soliqdan ozod qilinadi. Ular jumlasiga:

• «O‘zbekiston Qahramoni», Sovet Ittifoqi Qahramoni va Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor bo‘lganlar;
• urush nogironlari va qatnashchilari hamda ularga tenglashtirilgan shaxslar;
• xizmat vazifasini bajarishda halok bo‘lgan harbiy xizmatchilar, ichki ishlar va Milliy gvardiya xodimlarining ota-onalari hamda beva er yoki xotini;
• davlat tomonidan uy-joy ajratilgan etim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar — 23 yoshgacha kiradi.

Quyidagi shaxslarga esa mol-mulkning 60 kv. metr maydoni doirasida imtiyoz beriladi:

• o‘n nafar va undan ortiq farzandi bor ota-onalardan biri;
• pensionerlar;
• I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar.

Imtiyoz, qoida tariqasida, mulkdor tanlagan faqat bitta turar joy ob’ektiga tatbiq etiladi.

Qayta tiklanuvchi energiyadan foydalanuvchilar uchun imtiyoz

Turar joyda umumiy quvvati 1 kVtdan ortiq va 100 kVtgacha bo‘lgan qayta tiklanuvchi energiya qurilmalarini o‘rnatgan shaxsning mol-mulk solig‘i belgilangan miqdorga kamaytirilishi mumkin.

Imtiyoz:

• oddiy qurilmalar uchun — 3 yil;
• elektr energiyasini saqlash tizimiga ega quyosh panellari uchun — 10 yilgacha qo‘llanilishi mumkin.

Xabarnomada xato bo‘lsa nima qilish kerak?

Agar xabarnomada:

• ob’ekt maydoni;
• kadastr qiymati;
• mulkdor haqidagi ma’lumot;
• ob’ekt manzili noto‘g‘ri ko‘rsatilgan bo‘lsa, kadastr organiga murojaat qilish lozim.

Soliq imtiyozi hisobga olinmagan bo‘lsa, tasdiqlovchi hujjatlar bilan soliq organiga murojaat qilish mumkin.

Tavsiya: hisoblangan soliq summasi, ob’ekt ma’lumotlari va to‘lov muddatlarini Soliq mobil ilovasi yoki soliq to‘lovchining shaxsiy kabineti orqali tekshirib boring.