Mol-mulk solig‘ining soliq bazasi va stavkalari

1 sentyabrgacha mol-mulk solig‘i va er solig‘ini to‘lash bekor qilindi - Review.uz

Soliq bazasi qanday aniqlanadi?

Jismoniy shaxslarning mol-mulk solig‘i bo‘yicha soliq bazasi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazuvchi organ belgilagan kadastr qiymati hisoblanadi.

Agar bir shaxsga bir nechta ko‘chmas mulk ob’ekti tegishli bo‘lsa, soliq bazasi har bir ob’ekt bo‘yicha alohida hisoblanadi.

Uy-joylar, kvartiralar, dala hovlilari, avtomashina turar joylari va boshqa imoratlar bo‘yicha soliq bazasi 42 million so‘mdan kam bo‘lishi mumkin emas.

Muhim: ob’ektning kadastr qiymati 42 million so‘mdan kam bo‘lsa ham, soliq hisoblashda 42 million so‘mlik eng kam baza qo‘llaniladi.

2026-yil uchun soliq stavkalari

Quyidagi stavkalar belgilangan:

umumiy maydoni 200 kv. metrgacha bo‘lgan uy-joylar, kvartiralar, dala hovlilari, avtomashina turar joylari va boshqa imoratlar uchun — 0,36 foiz;
shaharlardagi maydoni 200 kv. metrdan ortiq, 500 kv. metrgacha bo‘lgan uy-joylar uchun — 0,48 foiz;
shaharlardagi maydoni 500 kv. metrdan ortiq bo‘lgan uy-joylar uchun — 0,64 foiz;
boshqa aholi punktlaridagi maydoni 200 kv. metrdan ortiq bo‘lgan uy-joy va dala hovlilari uchun — 0,48 foiz;
tadbirkorlik yoki daromad olish uchun foydalaniladigan noturar ob’ektlar uchun — 1,5 foiz.

Soliq qanday hisoblanadi?

Soliqning umumiy hisoblash formulasi:

Mol-mulk solig‘i = soliq bazasi × soliq stavkasi.

Masalan: kadastr qiymati 300 million so‘m bo‘lgan, maydoni 200 kv. metrgacha bo‘lgan kvartira uchun asosiy stavka bo‘yicha soliq:

300 000 000 × 0,36% = 1 080 000 so‘mni tashkil etadi.

Bunda hududiy koeffitsient va soliq imtiyozlari ham hisobga olinishi mumkin.

Hududiy koeffitsientlar

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari ob’ekt joylashgan hududning xususiyatidan kelib chiqib, belgilangan stavkalarga 0,7 dan 1,3 gacha koeffitsient qo‘llashi mumkin.

Shu sababli bir xil kadastr qiymatiga ega ob’ektlar bo‘yicha yakuniy soliq summasi ular joylashgan hududga qarab farq qilishi mumkin.

Ro‘yxatdan o‘tkazilmagan yangi uy-joylar

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmagan yangi qurilgan uy-joylarga nisbatan soliq:

kadastr organi taqdim etgan shartli qiymatdan;
belgilangan stavkaning ikki baravarida hisoblanadi.

E’tibor bering: yangi uy-joyga bo‘lgan huquqni o‘z vaqtida davlat ro‘yxatidan o‘tkazmaslik soliq summasining oshishiga olib kelishi mumkin.

Turar joyda tadbirkorlik qilinsa

Jismoniy shaxs yoki oilaviy korxona turar joyda yashash bilan bir vaqtda tovar ishlab chiqarsa yoki xizmat ko‘rsatsa, soliq turar joylar uchun belgilangan 0,36–0,64 foizlik stavkalar bo‘yicha to‘lanadi.

Agar ko‘chmas mulk:

to‘liq tadbirkorlik faoliyatida foydalanilsa;
yuridik shaxsga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga ijaraga berilsa;
yashash uchun mo‘ljallanmagan daromad keltiruvchi ob’ekt bo‘lsa,

1,5 foizlik stavka qo‘llaniladi.

Qurilishi tugallanmagan ob’ektlar

Normativ muddatda qurilishi tugallanmagan, yashash uchun mo‘ljallanmagan ko‘chmas mulk ob’ektlariga 3 foizlik stavka qo‘llaniladi.

Umumiy ulushli mulkda soliq

Ko‘chmas mulk bir nechta shaxsning umumiy ulushli mulki bo‘lsa, har bir mulkdor soliqni o‘zining mulkdagi ulushiga mutanosib ravishda to‘laydi.

Kalendarь yil davomida mulkdor o‘zgarsa:

avvalgi mulkdor soliqni mulk huquqini yo‘qotgan oy boshlangunga qadar;
yangi mulkdor esa mulk huquqi yuzaga kelgan oydan boshlab to‘laydi.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi