Kim mukofot olishi mumkin?

Davlat organi yoki tashkiloti xodimi faoliyatidagi manfaatlar to‘qnashuvi bilan bog‘liq huquqbuzarlikni aniqlashga tegishli dalillarni taqdim etgan holda faol yordam bergan shaxs bir martalik pul mukofoti bilan rag‘batlantirilishi mumkin.

Xabar natijasida huquqbuzarlik tasdiqlanishi, aybdor shaxs ma’muriy javobgarlikka tortilishi va unga solingan jarima amalda undirilishi kerak.

Manfaatlar to‘qnashuvi nima?

Manfaatlar to‘qnashuvi — xodimning bevosita yoki bilvosita shaxsiy manfaatdorligi uning lavozim yoki xizmat majburiyatlarini lozim darajada bajarishiga ta’sir ko‘rsatayotgan yoki ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan vaziyatdir.

Bunday holat, jumladan:

• xodimning yaqin qarindoshiga taalluqli masala bo‘yicha qaror qabul qilishi;
• o‘zi yoki yaqin qarindoshi manfaatdor bo‘lgan tashkilotga ustunlik berishi;
• davlat xaridi, tanlov, ishga qabul qilish yoki tekshiruv jarayonida aloqador shaxs manfaatini ko‘zlashi;
• mavjud manfaatlar to‘qnashuvi haqida xabar bermasligi;
• manfaatlar to‘qnashuvini tartibga solish choralarini ko‘rmasligida namoyon bo‘lishi mumkin.

Qaysi huquqbuzarliklar bo‘yicha mukofot beriladi?

Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 193⁴-moddasida quyidagi huquqbuzarliklar uchun javobgarlik belgilangan:

• xodimning mavjud manfaatlar to‘qnashuvi haqida xabar bermasligi;
• mansabdor shaxsning o‘ziga ma’lum bo‘lgan mavjud yoki ehtimoliy manfaatlar to‘qnashuvini tartibga solish choralarini ko‘rmasligi;
• mazkur huquqbuzarliklarning davlat xaridlari sohasida sodir etilishi.

Shaxs aynan shu huquqbuzarliklarni dalillar bilan aniqlashga yordam berganda mukofot olishi mumkin.

Mukofot miqdori qancha?

Mukofot puli aybdor shaxsdan amalda undirilgan jarimaning 50 foizi miqdorida belgilanadi.

Masalan, huquqbuzardan 10 million so‘m jarima to‘liq undirilgan bo‘lsa, xabar bergan shaxsga 5 million so‘m mukofot berilishi mumkin.

Mukofot tayinlangan jarima miqdoridan emas, amalda undirilgan jarima summasidan hisoblanadi.

Xabarga qanday dalillar ilova qilinishi kerak?

Xabarda imkon qadar quyidagilar ko‘rsatilishi maqsadga muvofiq:

• davlat organi yoki tashkilotining nomi;
• manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘ygan xodim haqidagi ma’lumot;
• xodim bilan manfaatdor shaxs yoki tashkilot o‘rtasidagi aloqa;
• qabul qilingan qaror, shartnoma, davlat xaridi, tanlov yoki tekshiruv haqidagi ma’lumot;
• voqea sodir bo‘lgan vaqt va joy;
• hujjatlar, shartnomalar, bayonnomalar va rasmiy ma’lumotlar;
• foto, video, audio, yozishmalar yoki elektron ma’lumotlar;
• ochiq elektron bazalardan olingan tasdiqlovchi ma’lumotlar.

Xabardagi ma’lumotlar aniq, tekshirish mumkin bo‘lgan va voqelikka mos bo‘lishi kerak.

Qaerga xabar berish mumkin?

Manfaatlar to‘qnashuvi bilan bog‘liq holat haqida:

• Korruptsiyaga qarshi kurashish agentligiga;
• prokuratura organlariga;
• ichki ishlar organlariga;
• Davlat xavfsizlik xizmatiga;
• Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentiga;
• tegishli davlat organi yoki tashkilotining korruptsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘linmasiga xabar berish mumkin.

Xabar yozma, elektron yoki qonunchilikda yo‘l qo‘yilgan boshqa shaklda berilishi mumkin.

Mukofot avtomatik ravishda beriladimi?

Xabarning o‘zi mukofotni avtomatik ravishda olish uchun etarli emas.

Quyidagilar mavjud bo‘lishi kerak:

• xabarda tegishli dalillar keltirilgan bo‘lishi;
• xabar asosida huquqbuzarlik aniqlanishi;
• aybdor shaxsga nisbatan ma’muriy jazo qo‘llanilishi;
• jarima amalda undirilishi;
• maxsus komissiya tomonidan mukofotlash haqida qaror qabul qilinishi.

Mukofotlash masalasini kim ko‘rib chiqadi?

Mukofotlash masalasi korruptsiyaga qarshi kurashuvchi organlar huzurida tuziladigan maxsus komissiyalar tomonidan ko‘rib chiqiladi.

Taqdimnomaga, jumladan:

• ro‘yxatdan o‘tkazilgan ariza yoki og‘zaki xabarni tasdiqlovchi ma’lumot;
• huquqbuzarlik bo‘yicha qabul qilingan qaror;
• shaxsni tasdiqlovchi hujjat nusxasi;
• mukofot oluvchining bank rekvizitlari ilova qilinadi.

Korruptsiyaga qarshi kurashuvchi organ rag‘batlantirish uchun asos yuzaga kelganidan keyin hujjatlarni 3 ish kuni ichida maxsus komissiyaga kiritadi.

Maxsus komissiya hujjatlarni 5 ish kuni ichida ko‘rib chiqadi. Hujjatlar to‘liq bo‘lmasa, ular 2 ish kuni ichida qaytariladi.

Mukofot qachon to‘lanadi?

Maxsus komissiya qarori taqdimnomani kiritgan organga 3 ish kuni ichida yuboriladi.

Korruptsiyaga qarshi kurashuvchi organ komissiya qarori asosida 1 ish kuni ichida mukofotlash haqida qaror qabul qiladi.

Pul mukofoti xarajatlar smetasiga tegishli o‘zgartirish kiritilganidan keyin 10 ish kuni ichida shaxsning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.

Mukofot bilan bog‘liq xarajatlar Davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan qoplanadi.

Bir holat haqida bir nechta shaxs xabar bersa

Bir huquqbuzarlik haqida ikki yoki undan ortiq shaxs xabar bergan bo‘lsa, belgilangan pul mukofoti ular o‘rtasida teng ulushlarda taqsimlanadi.

Bunda har bir shaxsning xabari huquqbuzarlikni aniqlash va tasdiqlashga amaliy yordam bergan bo‘lishi lozim.

Kimlarga ushbu tartib tatbiq etilmaydi?

Rag‘batlantirish tartibi:

• huquqbuzarlikni o‘z xizmat vazifasi doirasida aniqlagan ayrim mansabdor shaxslarga;
• tezkor-qidiruv organlariga maxfiylik asosida ko‘maklashayotgan shaxslarga;
• huquqbuzarlikni bevosita sodir etgan shaxslarga tatbiq etilmaydi.

Xabar bergan shaxs haqidagi ma’lumotlar himoya qilinadimi?

Xabar bergan shaxs haqidagi ma’lumotlarning maxfiyligi ta’minlanishi kerak.

Korruptsiyaga oid huquqbuzarlik haqida xabar bergan shaxs, uning oila a’zolari va yaqin qarindoshlari qonunchilikda belgilangan tartibda davlat himoyasida bo‘ladi.

Xabar bergani sababli shaxsni ta’qib qilish, unga tazyiq o‘tkazish yoki uning huquqlarini cheklashga yo‘l qo‘yilmaydi.

Bila turib yolg‘on ma’lumot taqdim etgan shaxs qonunchilikda belgilangan javobgarlikka tortilishi mumkin.