Ер солиғини ҳисоблаш ва тўлаш тартиби

Ер солиғини ким ҳисоблайди?

Жисмоний шахслар тўлайдиган ер солиғини ер участкаси жойлашган ҳудуддаги солиқ органи ҳисоблаб чиқаради.

Ҳисоб-китобда:

кадастрда қайд этилган ер майдони;
ер участкасидан фойдаланиш мақсади;
маҳаллий Кенгаш томонидан белгиланган ставка ва коэффициентлар;
солиқ тўловчига берилган имтиёзлар ҳисобга олинади.

Муҳим: жисмоний шахс ер солиғини мустақил ҳисобламайди, аммо хабарномадаги ер майдони, ставка ва имтиёзларни текшириши лозим.

Тўлов хабарномаси қачон юборилади?

Солиқ органи ҳар йили 1 мартдан кечиктирмай солиқ суммаси ва тўлов муддатлари кўрсатилган хабарномани солиқ тўловчига юборади.

Хабарнома:

шахсан имзо қўйдириб;
солиқ тўловчининг шахсий кабинетига;
SMS-хабар орқали;
Soliq мобил иловаси орқали;
ёки олинганини тасдиқловчи бошқа усулда етказилиши мумкин.

Ер солиғи қачон тўланади?

Ер солиғи йил давомида тенг икки қисмда:

биринчи қисми — 15 апрелга қадар;
иккинчи қисми — 15 октябрга қадар тўланади.

Эътибор беринг: белгиланган муддатда тўланмаган солиқ суммаси бўйича пеня ҳисобланиши ва солиқ қарзини ундириш чоралари кўрилиши мумкин.

Йил давомида ер участкаси ажратилса

Ер участкаси йил давомида ажратилган бўлса, ер солиғи ер участкаси ажратилганидан кейинги ойдан бошлаб ҳисобланади.

Бунда солиқ йилнинг қолган қисми учун мутаносиб равишда аниқланади.

Ер майдони камайтирилса

Ер участкасининг майдони камайтирилганда солиқ ҳам тегишли равишда қайта ҳисобланади.

Камайтирилган майдон бўйича солиқ тўлаш ер участкаси майдони камайтирилган ойдан бошлаб тўхтатилади.

Бунинг учун ер майдони ўзгаргани кадастр маълумотларида расмий қайд этилган бўлиши лозим.

Ерга бўлган ҳуқуқ бекор қилинса

Ер участкасига бўлган мулк, эгалик қилиш, фойдаланиш ёки ижара ҳуқуқи йил давомида бекор қилинса, солиқ ушбу ҳуқуқ бекор қилинган ойдан бошлаб қайта ҳисобланади.

Ерга бўлган ҳуқуқ бошқа шахсга ўтганда янги ҳуқуқ эгасининг солиқ мажбурияти тегишли ҳуқуқ юзага келган даврдан бошланади.

Имтиёздан қандай фойдаланилади?

Ер солиғи бўйича имтиёз олиш ҳуқуқига эга шахс тасдиқловчи ҳужжатларни ер участкаси жойлашган ҳудуддаги солиқ органига тақдим этиши керак.

Имтиёз, қоида тариқасида, шахс танлаган битта ер участкасига қўлланилади.

Муҳим: имтиёз ҳуқуқи мавжуд бўлса ҳам, у солиқ органи маълумотларида акс этмаган бўлиши мумкин. Шу сабабли тўлов хабарномасини текшириш зарур.

Ҳисоб-китобда хато бўлса

Тўлов хабарномасида:

ер майдони нотўғри кўрсатилган;
ерга бўлган ҳуқуқ бекор қилингани ҳисобга олинмаган;
нотўғри ставка ёки коэффициент қўлланган;
солиқ имтиёзи ҳисобга олинмаган бўлса,

тасдиқловчи ҳужжатлар билан солиқ органига қайта ҳисоб-китоб қилиш ҳақида мурожаат қилиш мумкин.

Агар хато кадастр маълумотларида бўлса, аввал кадастр органида маълумотларни тузатиш лозим.

Солиқни қандай тўлаш мумкин?

Ер солиғини:

банк кассалари;
электрон тўлов тизимлари;
солиқ тўловчининг шахсий кабинети;
Soliq мобил иловаси орқали тўлаш мумкин.

Тўловдан кейин электрон ёки қоғоз шаклидаги тасдиқловчи ҳужжатни сақлаш тавсия этилади.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодекси